Paniekaanvallen

Een paniekaanval is een plotselinge golf van intense angst die gepaard gaat met heftige lichamelijke symptomen. Het voelt alsof er iets heel ergs met je gebeurt — alsof je een hartaanval krijgt, flauw gaat vallen of de controle verliest. Hoewel een paniekaanval beangstigend is, is het niet gevaarlijk. Bij Hoofdpersoon helpen we je om paniekaanvallen te begrijpen en te overwinnen.

Wat zijn paniekaanvallen?

Een paniekaanval is een korte maar intense episode van angst die meestal binnen enkele minuten een piek bereikt. Tijdens een paniekaanval ervaar je een combinatie van heftige lichamelijke en psychische symptomen. Je hart bonkt, je krijgt het benauwd, je transpireert, je trilt, je voelt je duizelig of licht in het hoofd, je krijgt tintelingen in je handen of voeten, en je kunt het gevoel hebben dat je de grip op de werkelijkheid verliest.

Een enkele paniekaanval hoeft niet te betekenen dat je een paniekstoornis hebt. Wanneer je echter herhaaldelijk paniekaanvallen ervaart en je voortdurend bang bent voor een volgende aanval, spreken we van een paniekstoornis. De angst voor de angst wordt dan een probleem op zich: je gaat situaties vermijden waarvan je denkt dat ze een aanval kunnen uitlokken, waardoor je leven steeds meer wordt ingeperkt.

Oorzaken en symptomen

Paniekaanvallen ontstaan door een overactivatie van het stresssysteem. Je lichaam maakt zich klaar voor gevaar (de "vecht-of-vlucht"-reactie) terwijl er geen werkelijk gevaar is. De oorzaak is vaak een combinatie van factoren: aanleg, stress, ingrijpende levensgebeurtenissen en een neiging om lichamelijke sensaties catastrofaal te interpreteren.

De lichamelijke symptomen — hartkloppingen, ademloosheid, duizeligheid, tintelingen — zijn op zichzelf onschuldig. Het zijn normale reacties van je lichaam op stress. Maar als je deze sensaties interpreteert als teken van een hartaanval of ander gevaar, versterkt dat de angst en ontstaat er een vicieuze cirkel die de paniekaanval in stand houdt.

Behandeling van paniekstoornis

Paniekstoornis is zeer goed behandelbaar met Cognitieve Gedragstherapie (CGT). De behandeling bestaat uit twee belangrijke onderdelen: psycho-educatie en exposure. Bij psycho-educatie leer je begrijpen wat er precies in je lichaam gebeurt tijdens een paniekaanval, waardoor de symptomen minder bedreigend worden. Bij exposure ga je geleidelijk de gevreesde situaties en sensaties opzoeken om te ervaren dat er niets ergs gebeurt. Stap voor stap leer je zo dat paniekaanvallen weliswaar onaangenaam maar niet gevaarlijk zijn, en neemt de frequentie en intensiteit ervan af.