Schematherapie
Inzicht in dieperliggende patronen die je leven beïnvloeden
Schematherapie is een integratieve therapievorm die elementen combineert uit cognitieve gedragstherapie, hechtingstheorie, gestalttherapie en psychodynamische therapie. Deze behandelvorm is ontwikkeld door Jeffrey Young en richt zich op het doorbreken van diepgewortelde patronen — zogenaamde schema's — die vaak hun oorsprong vinden in de kindertijd en die je huidige leven, relaties en zelfbeeld negatief beïnvloeden.
Wat is Schematherapie?
Schema's zijn dieperliggende overtuigingen over jezelf, anderen en de wereld om je heen die je als kind hebt ontwikkeld. Ze ontstaan wanneer basisbehoeften — zoals veiligheid, verbondenheid, autonomie of erkenning — onvoldoende zijn vervuld. Voorbeelden van schema's zijn "ik ben niet goed genoeg", "ik word altijd verlaten" of "ik kan niemand vertrouwen".
Deze schema's beïnvloeden hoe je situaties interpreteert, hoe je je voelt en hoe je je gedraagt. Ze werken vaak als een self-fulfilling prophecy: het schema stuurt je gedrag zodanig aan dat de negatieve overtuiging steeds opnieuw bevestigd wordt. Schematherapie helpt je om deze patronen te herkennen, te begrijpen waar ze vandaan komen en ze stap voor stap te doorbreken.
Hoe werkt Schematherapie?
De behandeling verloopt doorgaans in drie fasen. In de eerste fase — de bondingfase — bouwt je therapeut een veilige werkrelatie met je op en breng je samen je schema's en modi in kaart. Modi zijn de verschillende "kanten" van jezelf die in bepaalde situaties naar voren komen, zoals het kwetsbare kind, de straffende ouder of de gezonde volwassene.
In de tweede fase — de veranderingsfase — werk je actief aan het doorbreken van je patronen. Dit gebeurt door middel van experiëntiële technieken zoals imaginatie (je verbeeldt je terug in situaties uit je kindertijd), stoelentechniek (een dialoog tussen verschillende modi) en gedragsexperimenten. In de derde fase — de autonomiefase — oefen je met het zelfstandig toepassen van het geleerde en bereid je je voor op het afronden van de therapie.
Voor wie is Schematherapie geschikt?
Schematherapie is bijzonder geschikt voor mensen met langdurige of terugkerende psychische klachten, persoonlijkheidsproblematiek en patronen in relaties die telkens terugkomen. Het is een intensievere behandelvorm dan reguliere CGT en duurt doorgaans langer — vaak een jaar of meer. Bij Hoofdpersoon bespreken we zorgvuldig met je of Schematherapie de beste aanpak is voor jouw klachten en doelen.
Was dit artikel nuttig?
